Veenhuizen (DR), Koepelkerk
|
| Kerk |
| De kerk werd in 1825 als Hervormde kerk gebouwd in het gehucht Veenhuizen. Dit hing nauw samen met de turfwinning in het omliggende hoogveengebied. De kerk was nauw verbonden met het wel en wee van de inrichtingen van Veenhuizen. Zo is in 1926 het voorpaneel van de kansel door gedetineerden gemaakt. De kerk werd in 1825/1826 gebouwd als waterstaatskerk. De kerk was bestemd voor de Hervormde bewoners van de kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid in Veenhuizen. Boven de hoofdentree is een gevelsteen aangebracht met de tekst “Op den 7e juli 1825 is door de Welgeboren Vrouwe Rudolphina Wilhelmina van den Bosch geboren de Sturler aan dit gebouw de eerste steen gelegd”. Het gebouw werd ingewijd op 25 juni 1826. De kerk heeft achtkantige koepel en kreeg haar klok pas in 1946. In 1960/1961 en in 2004 werd de kerk gerestaureerd. Sinds 2001 is het eigendom van de Rijksgebouwendienst. De kerk is een rijksmonument. Het gebouw is nog steeds als kerk in gebruik, naast bewoners van Veenhuizen bezoeken gedetineerden uit de plaatselijke gevangenis de diensten. |
| Orgel |
| 1821 |
| J.A. Hillebrand uit Leeuwarden bouwt het orgel voor de hervormde kerk in Akkrum. |
| 1856 |
| In Akkrum vindt men dat dit orgel te klein is. De Fa. P. van Oeckelen & Zonen te Haren bouwt daar een nieuw orgel, neemt het oude over voor ƒ 800,- en plaatst het in de Koepelkerk in Veenhuizen voor ƒ 1.570,- |
| Na 1863 |
| Reparatie door N. A. G. Lohman te Assen. |
| 1964 |
| Restauratie door Fa. Bakker & Timmenga te Leeuwarden. |
| 2005 |
|
Restauratie door de Fa. Bernhardt Edskes Orgelbau uit Wohlen (Zwitserland): • orgelkas, balgenkas, hoofdwerklade, het wellenbord en mechaniek worden gerestaureerd. • er wordt een nieuwe windvoorziening met keilbalgen en pompinstallatie aangebracht. • vijf stemmen worden geplaatst in het loze rugwerk. • plaatsing van de Bourdon in het Pedaal, dat tot dan aangehangen was. • vernieuwing van de Trompet 8'. |
| Dispositie |
| Hoofdwerk, C - f''' | Rugwerk, C - f''' | ||||||
|
Prestant Holpijp Viola di Gamba D Octaaf Fluit d’ Amour Quint Superoctaaf Mixtuur Trompet |
8' 8' 8' 4' 4' 3' 2' 3-4 st. 8' |
Fluit does Prestant Woudfluit Sexquialter |
8' 4' 2' 2 st. |
||||
| Pedaal, C - g | Werktuigelijke registers | ||||||
| Bourdon | 16' |
Tremulant Koppeling Ped-HW 2 spaanbalgen Afsluiter Windloser Toonhoogte: a1 = 450 Hz Winddruk: 68 mm. WK. |
|||||
| Geschiedenis over kerk en orgel |
| Verteller | : | Jan Jongepier (1941-2011) |
| Duur | : | 7 minuten en 57 seconden |
| Bron | : | Radio opname Omrop Fryslân uit 2007 |
| Improvisatie |
| Organist | : | Jan Jongepier |
| Duur | : | 11 minuten en 56 seconden |
| Bron | : | Radio opname Omrop Fryslân uit 2007 |